Ibiza: navigeren tussen mythe en realiteit

,,Je wordt hier niet omgelegd als je gaat ondernemen”, zegt Ramon Bruyne met een glimlach. Hij doelt op de hardnekkige geruchten over maffia en onderwereld op Ibiza. Het is een perfecte illustratie van de grootste uitdaging voor internationale ondernemers op het Spaanse eiland. Navigeren tussen imago en werkelijkheid. Tussen verhalen over commissies en piraten enerzijds en de praktijk van serieus zakendoen anderzijds.

Ibiza trekt jaarlijks miljoenen bezoekers die meer dan vier miljard euro uitgeven. Het eiland staat wereldwijd bekend om het nachtleven en de hippiecultuur. Maar achter deze façade groeit een gemeenschap van internationale ondernemers. Ze bouwen bedrijven die ver buiten de eilandgrenzen reiken. En ze ontdekken dat ondernemen op Ibiza zowel eenvoudiger als complexer is dan het imago doet vermoeden.

In deze aflevering van Grenzeloos Ondernemen praat presentator Folkert Tempelman in Santa Gertrudis de Fruitera op Ibiza met drie Nederlandse ondernemers die daar wonen en werken. Chantal Henar verhuurt exclusieve vakantievilla’s met Mi Casa Tu Casa Ibiza. Joost Toast levert gehoorbeschermers via Ibiza Loves Ears en bedient met ACS Custom España inmiddels heel Spanje. Ramon Bruyne exploiteert autoverhuurbedrijf Ducks United en boutique hotel Gare du Nord. Samen wonen ze al meer dan dertig jaar op het eiland.

Met twee koffers naar een nieuw leven

Chantal kwam zeventien jaar geleden naar Ibiza. Ze ontvluchtte het drukke Amsterdam. Via via hoorde ze van een Nederlander met een bar die iemand zocht om het over te nemen. Chantal stapte met twee koffers en een enkeltje in het vliegtuig. Ze had geen woonplaats. De eerste dagen sliep ze in een hostel.

Het werk in de bar beviel niet. Maar Chantal bleef. Ze rolde van het ene baantje in het andere. Uiteindelijk kwam ze terecht bij makelaarskantoor Engel & Völkers. Daar zette ze negen jaar lang de verhuurafdeling op. Toen startte ze haar eigen bedrijf. ,,Ik wilde mijn eigen werktijden kunnen indelen. Ik vond dat het anders en beter kon.”

Haar aanpak verschilt van veel concurrenten. Exclusieve huizen. Volledig management. Persoonlijke controle. ,,Wij hebben tien man vast personeel die het hele jaar door werken. Zo kunnen we kwaliteit garanderen.” Het werkt. Haar klantenbasis is solide. De meeste gasten komen elk jaar terug.

Joost volgde een vergelijkbaar pad. Hij was artist manager voor techno-dj’s. In 2015 kwam hij op veldonderzoek naar Ibiza. ,,Toen dacht ik: dit is wat ik altijd zocht.” Hij had een mooi huis in Amsterdam. Een boot. Een motor. Maar Ibiza voelde als de volgende stap.

De keuze voor gehoorbescherming kwam niet uit de lucht vallen. Joost heeft zelf al zeventien jaar tinnitus. ,,Ik was verbaasd hoeveel mensen hier urenlang voor speakers staan die 106 of 110 decibel aantikken. Er was geen oplossing.” Hij werd distributeur van ACS Custom in Spanje. Inmiddels bedient hij het hele land. ,,Als je een goed idee hebt en het juiste concept, trek je wereldwijd klanten aan. De wereld kijkt mee naar Ibiza.”

Ramon begon met het verhuren van Citroën 2CV’s. De iconische Lelijke Eendjes. Het startte als een gedeeld avontuur met een vriend. Maar het liep dramatisch anders. Zijn zakenpartner pleegde in 2009 zelfmoord. ,,Zowel zijn familie als ik wilden niet dat Ducks United verloren ging.” Nu verhuurt hij zevenentwintig auto’s en runt hij een boutique hotel met restaurant. En hij investeert in elektrische Mehari’s. Open jeeps die als warme donuts over de toonbank gaan.

Tussen spookverhalen en realiteit

Het beeld van Ibiza als pirateneiland blijft hardnekkig. ,,Het trekt gewoon rare types aan”, zegt Chantal. ,,Kunstenaars, artiesten, boefjes. Mensen die nooit meer terug naar Nederland kunnen.” Ze waarschuwt voor grootspraak. ,,Er zijn mensen die zich heel anders voordoen. Met grote verhalen. Maar waar niks van waar blijkt.”

Spookverhalen over dat je als ondernemer een derde van je omzet moet afstaan komen regelmatig voorbij. Ramon ontkracht ze direct. ,,Dat klopt niet. Je bent gewoon onderdeel van het Europese systeem. Je verdient geld. Je betaalt belasting. Je betaalt je personeel. That’s it.”

Ibiza staat wel bekend als een commissie-eiland. Dat bevestigt Ramon. ,,Het is een tien procent eiland. Iedereen gooit er z’n percentage bovenop. Dat haat ik.” Maar de oude machtsstructuren verschuiven. Vroeger hadden een paar Ibiziaanse families alle invloed. Ze zaten in politiek, bedrijfsleven en vastgoed. ,,Maar de laatste jaren komen er steeds meer buitenlandse ondernemers. Ook meer ondernemers van het Spaanse vasteland. Ik vind niet dat de oude families hier nog steeds alles voor het zeggen hebben.”

Toch is de realiteit genuanceerder. De gevreesde Spaanse bureaucratie bestaat zeker. Maar het systeem werkt. Sinds 2023 biedt Spanje een Digital Nomad Visa. Je hebt een minimuminkomen van 2.760 euro per maand nodig. Het visum geldt eerst voor een jaar en is verlengbaar tot vijf jaar.

Een gestor is onmisbaar op Ibiza (en in heel Spanje). Dat is een administratiekantoor dat alles regelt. Van auto-inschrijvingen tot belastingaangiftes. ,,Als buitenlander kan je niet zonder gestor op dit eiland”, zegt Chantal. Ook Spanjaarden gebruiken het. Maar voor buitenlanders is het essentieel. Een gestor helpt je door het papierwerk. Ze kennen de systemen. Ze spreken de taal. Ze weten welke stempels waar nodig zijn.

De keerzijde is de prijs. Ibiza is duur. Een serveerster verdient hier 1.600 euro. In Barcelona is dat 900 euro. Een klein huisje kost 900 euro huur per maand. ,,De verhouding tussen wonen en inkomsten klopt niet”, zegt Ramon. De Spaanse bureaucratie vraagt geduld. ,,Niks gaat online hier. Voor elk formuliertje moet je naar het stadhuis. Ondertekenen. Een stempeltje. Weer terug. Dan is het kwijt.”

Netwerk, geduld en discipline

Alle drie benadrukken het belang van voorbereiding. ,,Zorg dat je hier een jaartje woont voordat je je business opstart”, zegt Ramon. ,,Dan weet je wat het verschil is tussen zomer en winter. Veel mensen verkijken zich op de kosten.” Een goed businessplan is essentieel. ,,Wees heel realistisch in wat je denkt aan omzet te maken en wat je kosten zijn.”

Joost benadrukt het belang van selectie. ,,Weet met wie je gaat samenwerken. Je netwerk is heel belangrijk. En heb geduld. Patience, patience, patience.” Chantal vult aan: ,,Als je mensenkennis hebt, prik je er wel doorheen. Niet iedereen is te vertrouwen.”

Verleidingen zijn overal op Ibiza. Familie en vrienden komen op bezoek. Ze willen naar de clubs. De zon schijnt. Het is verleidelijk om mee te lunchen en te chillen. Ramon geeft een duidelijke waarschuwing. ,,Blijf jezelf en weersta die verleidingen. Discipline is cruciaal.” Chantal beaamt dit. ,,Je moet een bepaalde discipline hebben. Zeker als je je eigen bedrijf hebt. Mensen zijn altijd welkom. Maar wij kunnen niet elke dag mee gaan lunchen.” 

Ramon heeft ook nog een andere tip: ,,De grootste fout is dat je alles zelf wil doen. Daardoor kan je geen grote stappen maken. Daar heb je andere mensen voor nodig.” Samenwerken blijkt cruciaal voor groei. Joost beaamt dit. ,,Ik geloof echt in de kracht van de taart verdelen.”

Kansen voor de toekomst

De drie ondernemers kijken positief vooruit. Chantal overweegt uitbreiding naar Mallorca. Ze heeft nu een solide klantenbasis en reputatie, dat scheelt veel marketingkosten bij het opstarten op een andere plek. Maar de beslissing hangt ook af van haar kinderen. Op Ibiza zijn de school mogelijkheden beperkt. Op Mallorca zijn meer opties.

Joost breidt uit naar het Europese vasteland. ACS Custom wil meer Europese markten betreden. Nieuwe wetgeving helpt daarbij. ,,Veel concurrentie mag geen gehoorbescherming meer produceren. We kunnen nu heel snel groeien binnen Europa.” Hij richt zich vooral op business-to-business. Voor industrieën en het leger.

Ramon blijft investeren in duurzaamheid. Zijn elektrische Mehari’s kosten 35.000 euro. Ze zijn vooral interessant voor mensen die permanent op Ibiza wonen. Het is een nieuw gebouwde auto naar oud model. Cultauto ontmoet toekomst.

Wat andere ondernemers kunnen leren

De verhalen van Chantal, Joost en Ramon leren belangrijke lessen. Ten eerste: verwacht niet dat het gemakkelijk is. Maar wees ook niet te bang voor verhalen. De waarheid ligt in het midden. Bureaucratie bestaat. Commissies komen voor. Maar het systeem werkt als je de juiste hulp inschakelt.

Ten tweede: bereid je goed voor. Leer de taal. Woon een jaar op het eiland voordat je start. Begrijp de kosten. ,,Het is niet goedkoop. Veel mensen verkijken zich daarop”, zegt Chantal.

Ten derde: bouw een netwerk op, maar wees kritisch. Werk samen met mensen die je kent. Of laat je adviseren door professionals zoals een gestor.

Ten vierde: houd discipline. Ibiza biedt verleidingen. De zon schijnt. Het strand lonkt. Maar succes vereist focus.

Chantal heeft één grote spijt. ,,Ik was hier al bijna tien jaar toen ik voor mezelf begon. Toen ik mijn eigen bedrijf eenmaal had, dacht ik: waarom heb ik het niet vijf jaar eerder gedaan?” Voor haar is de les duidelijk. Neem eerder het risico. De vaste baan lijkt veilig. Maar ondernemerschap biedt meer vrijheid.

Ramon verwoordt het zo: ,,Het meest trots ben ik erop dat je het zelf met je eigen handen hebt gecreëerd. Met liefde en passie.” Voor wie overweegt om in het buitenland te ondernemen: doe grondig onderzoek. Controleer feiten. Praat met mensen die er wonen. Bezoek de plek in verschillende seizoenen.

Ibiza is meer dan een feesteiland. Het is een internationale uitvalsbasis met wereldwijde aantrekkingskracht. De bekendheid helpt ondernemers om internationaal te groeien. Klanten komen uit alle hoeken van de wereld. Dat maakt Ibiza uniek. Maar alleen voor wie goed voorbereid is en realistische verwachtingen heeft.