Ondernemen in Sevilla: geduld en relaties winnen het van snelheid

,,Oud-Hollands drammen en Nederlandse directheid? Vergeet het maar.” Annemieke van der Schans leunt achterover in haar stoel. Ze woont al negentien jaar in Sevilla en zag talloze Nederlandse ondernemers struikelen over deze cruciale misser. Zelf ging ze er in het begin ook mee onderuit. ,,Dan denken ze dat je arrogant bent, dat je het beter weet.”

De les? Integreren en aanpassen. ,,Spanjaarden -zeker hier in het zuiden- voelen zich soms minderwaardig”, legt Annemieke uit. ,,Ze kunnen slecht Engels en denken dat wij uit Noord-Europa beter opgeleid zijn. Daardoor kunnen ze ons als een bedreiging zien. Ze denken dat we hun banen afnemen, dat we slimmer zijn.” En als je dan óók nog eens gaat lopen drammen? ,,Dan is het dubbel op. Dan ben je snel klaar.”

De les is helder. In Sevilla win je deals niet met snelheid en efficiëntie. Je wint ze met geduld, humor en échte relaties. De bruisende hoofdstad van Andalusië ontwikkelt zich snel als economische hub. In 2025 groeide economie van de regio met 1,7 procent. Die groei zit vooral in export, toerisme en landbouw. Topsectoren als medische technologie en ICT bundelen zich in technologiepark Cartuja, waar zo’n vijfhonderd bedrijven bij elkaar zitten.

In deze aflevering van Grenzeloos Ondernemen vanuit Sevilla vertellen Annemieke van der Schans en Lonneke Coppoolse hoe je als Nederlandse ondernemer succesvol zaken doet in Zuid-Spanje. Annemieke runt stagebemiddelingsbedrijf Holandalusie en een decoratietak van Garden Store. Lonneke is oprichter van vertaalbureau LECTranslations. Beiden wonen al decennialang in Sevilla. Ze leggen uit waarom doordrammen dodelijk is voor je onderneming, hoe je échte business relaties opbouwt met de Spanjaarden en waarom de siësta-cultuur juist productief kan zijn.

Van Eindhoven naar Sevilla

Annemieke leerde haar Spaanse man Jorge kennen tijdens een voetbalwedstrijd in Eindhoven. Of eigenlijk: zij was níet naar de voetbalwedstrijd. ,,Ik was gewoon wat gaan drinken met mijn vriendinnen”, vertelt ze. ,,Die Spanjaarden waren allemaal voor de wedstrijd lekker aan het indrinken daar.” Jorge was met zijn voetbalvrienden in Nederland voor de finale van Sevilla in de UEFA Cup.

De liefde bracht haar naar Sevilla. Maar het was meer dan dat. ,,Ik vond Andalusië altijd een super plek om naartoe te gaan. Dus ik was er al vaker geweest voordat ik Jorge leerde kennen.” Ze werkte in Eindhoven. Vast contract. Toch waagde ze de sprong. ,,Ik dacht, ik ga dit gewoon doen. Ik maakte eerst mijn tweede studie af. Dat wel natuurlijk, want we zijn wel Nederlanders, dus dat moet allemaal afgemaakt worden.”

Lonneke kwam als Erasmusstudent naar Sevilla. Ze studeerde Spaans en de talen en culturen van Latijns-Amerika. ,,Ik kwam hier mijn scriptie schrijven en onderzoek doen”, zegt ze. ,,Ik kwam hier aan en vond het meteen geweldig. Ik was helemaal verliefd op de stad, de geschiedenis, de sfeer. En uiteindelijk ook op een Spanjaard.”

Ze bleef. Eerst jarenlang in loondienst. ,,Ik werkte in de administratie, maar dat was wel in een winkel. Dus ja, ik werkte van half tien tot twee en van vijf tot half negen”, vertelt Lonneke. Als alleenstaande moeder was dat bikkelhard. ,,Ja, wanneer zag ik mijn zoon nog?” Het besef kwam later. ,,Ik heb eigenlijk een kwaliteit waar ik wel iets mee kan. En dat is dat ik die talen gewoon heel goed beheers, daar moet ik wat mee doen.”

Realiteit van Zuid-Spanje

Sevilla is geen Amsterdam. Met bijna zevenhonderdduizend inwoners is het de vierde stad van Spanje. De stad verandert van historisch cultuurcentrum naar moderne economische hub. Je vliegt er in tweeënhalf uur naartoe. Je betaalt met euro’s. Er is geen tijdverschil. Maar de cultuur? Die is totaal anders.

,,Vooral als je dingen gedaan wilt krijgen, dus ook vooral als je met de juiste mensen wil praten. En wij als Nederlanders willen natuurlijk allemaal snel, snel, snel. Hup en door”, zegt Annemieke. ,,Nou, dat gaat hier niet gebeuren. Nee, ga er echt even voor zitten. Investeer ook echt in die relaties, want dat is heel erg belangrijk hier, om de mensen echt te leren kennen.”

De bureaucratie is traag. Dat klopt. Maar het is verbeterd. ,,We hebben hier nu ook een digitale handtekening, een DigiD”, legt Annemieke uit. Het echte verschil zit hem in de relaties. ,,Als je de Spanjaarden eenmaal leert kennen, gaat het eigenlijk ook allemaal een stuk sneller. Want dan is er gewoon een vertrouwensband. En dat is heel erg belangrijk hier in Sevilla.”

Ook bij de overheid werkt dit. Niet in de grote stad, maar wel in de dorpen eromheen. ,,Daar praat ik gewoon direct met de burgemeester en de wethouders”, zegt Annemieke. ,,Dat maakt verschil, dan krijg je dingen gedaan.”

De werkloosheid in Andalusië ligt met 14,2 procent nog altijd hoog. Maar dat betekent niet dat mensen lui zijn. Integendeel. ,,Ik denk dat er hier meer gewerkt wordt dan in Nederland. En harder”, zegt Lonneke stellig. ,,We hebben hier niet één universiteit, we hebben hier wel drie of vier universiteiten. En het niveau qua onderwijs is echt wel hoog. Er komt heel veel nieuw talent zo van de universiteit af. Dat is echt wel een toegevoegde waarde voor Nederlandse ondernemers die hier naartoe komen.”

Veel afgestudeerden trekken naar het buitenland voor werk. Maar uiteindelijk willen ze terug naar hun roots. ,,Als er buitenlandse bedrijven zijn die kansen bieden, dan wordt dat ook wel met beide handen aangegrepen”, zegt Lonneke.

Waar liggen de kansen?

Lonneke ziet grote kansen in luxe toerisme en duurzame energie. ,,Alle exclusieve services en diensten die aangeboden worden in de toeristische sector, ik denk dat daar een hele grote toekomst in zit hier in Sevilla.” De cijfers ondersteunen dat. Andalusië heeft inmiddels meer dan 700.000 geregistreerde toeristische bedden. Genoeg om de hele bevolking van Sevilla elke nacht in vakantiehuizen onder te brengen.

Maar ook duurzame energie biedt perspectief. ,,We zitten hier natuurlijk in het zuiden. Er is ontzettend veel zon. En er is veel ruimte, dus je kan hier ook makkelijk de duurzame energie opslaan.” De expertise ontbreekt vaak nog. En die is in Nederland juist sterk ontwikkeld. ,,Ik denk dat er in de greentech echt nog wel grote groeikansen liggen voor Nederlandse ondernemers hier in het zuiden van Spanje.”

Sevilla zet zwaar in op smart tourism. De stad is bezig met het meest ambitieuze smart tourism-project van Spanje. De stad verbetert onder meer de ervaring voor bezoekers én bewoners met AI-aangedreven aanbevelingen om reizen te personaliseren.

Maar er is een spanning. In Valencia en Barcelona worden toeristen uitgejouwd. In Sevilla speelt het ook. ,,Vooral ook omdat er heel veel buitenlanders hier appartementen kopen en dat omgooien naar een Airbnb”, legt Annemieke uit. De oplossing? Werk met locals. ,,Als die zien dat zij zelf ook echt iets uit het toerisme halen, dan wordt het allemaal wel verzacht. Dan zien ze ook toekomst in deze groei en ontwikkeling.”

Drie business tips voor Sevilla

Investeer in de relatie. Dat is tip nummer één. ,,Nodig je zakenrelatie uit voor een lunch, ga op een terrasje iets drinken. Toon interesse zodat ze jou ook persoonlijk leren kennen”, zegt Lonneke. Die persoonlijke band is cruciaal. Zonder die band doe je geen zaken.

Tip twee: niet drammen! ,,Als je niet investeert in de relatie en dan ook nog eens een keer gaat lopen drammen, dan is het wel echt dubbel op”, waarschuwt Annemieke. Ze heeft die fout zelf gemaakt in het begin. ,,En dat zou ik ook niet meer doen. Door het rustig aan te doen en je in te leven in de Spanjaarden geef je vertrouwen en laat je zien: kijk, ik ben net als jij. We willen allebei hetzelfde bereiken, dus laten we samen aan de slag gaan.”

De derde tip: heb geduld. ,,Het tempo ligt hier iets lager”, legt Lonneke uit. ,,Ik wil niet meteen zeggen dat mensen hier dus minder werken. Lui zijn, dat wordt heel vaak gezegd.” Maar het ligt anders, vertelt Lonneke. In Spanje loopt werk en privé meer door elkaar. ,,Om tien uur ’s avonds kan ik in het weekend nog een mailtje binnenkrijgen van, goh, ik heb een vertaling nodig. Die beantwoord ik dan gewoon.”

Humor is essentieel. ,,Het leven wordt ook wel echt geleefd met humor. Dus dat is belangrijk hier”, zegt Annemieke. Het zuiden van Spanje voelt zich soms achtergesteld. ,,Ze zeggen ook wel, dit is het noorden van Afrika. Dat zeggen ze van zichzelf, maar dat is een beetje als grap.” Het noorden kijkt soms neer op het zuiden. Terwijl het zuiden hard werkt en procentueel gezien veel geld binnenhaalt voor de Spaanse economie.

Kantoortijden verschillen ook. Sommige bedrijven beginnen om zeven uur ’s morgens en werken tot drie of vier uur. Anderen hebben dubbele shifts. ,,Dan werken ze misschien van negen tot twee en daarna van vijf tot acht”, legt Annemieke uit. ,,Dat is wel echt hard werken en flink aanpoten. Mijn stagiaires vinden dat vreselijk. Snap ik ook, want je moet voor je gevoel gewoon twee keer naar je werk op een dag.”

En de siësta is geen excuus voor luiheid. ,,Tussen twee en vijf gebeurt er hier in Sevilla gewoon vrij weinig”, zegt Annemieke. ,,Er wordt geluncht, niet iedereen gaat slapen, helemaal niet. Maar het is wel even een moment om te relaxen en dan ga je weer door.” Internationale bedrijven hanteren vaak Europese kantoortijden. Lokale bedrijven volgen de Andalusische ritmes.

Toekomst in Sevilla

Annemieke kijkt met gemengde gevoelens terug op haar loopbaan tot nu toe. Ze werkte dertien, veertien jaar in het onderwijs. ,,Wat hartstikke leuk was”, zegt ze. Maar de vrijheid die ze nu heeft? Onbetaalbaar. ,,De vleugels die ik nu heb. De vrijheid, vrolijkheid en het geluksgevoel met deze bedrijven. Ja, dat had ik veel eerder moeten doen.”

Lonneke deelt die ervaring. ,,Ik zou ook eerder uit die loondienst zijn gestapt”, zegt ze. Als alleenstaande moeder was het lastig balanceren. ,,Dat was allemaal onderhandelen om dan een middag toch vrij te kunnen krijgen. Want ja, minder dan fulltime werken, dat is eigenlijk onmogelijk hier in Sevilla.” Het salaris was niet riant. De vrijheid daarna wel. ,,Ik kon mijn zoon weer ophalen van school. Ik kon bij alle activiteiten zijn. Ja, dat is echt onbetaalbaar. En ik verdiende ook meer.”

Over vijf jaar ziet Lonneke haar business verschuiven. AI verandert de vertaalmarkt. ,,Het vertalen wordt meer transcreatie”, voorspelt ze. ,,Dan vertaal je minder, maar je brengt meer het creatieve erin. Daar ga ik vooral op verder.”  Lonneke wil in het verlengde daarvan bedrijven gaan trainen in het gebruik van AI in hun communicatie.

Annemieke hoopt te blijven groeien. ,,Eigenlijk is het nu al soms niet meer bij te benen”, zegt ze lachend. De studenten, de docenten, de projecten. ,,Allemaal heel erg leuk om mee bezig te zijn.” De samenwerking met Lonneke is daarbij een hele mooie bonus. ,,Dat is ook nog eens hartstikke gezellig.”

Samengevat biedt Sevilla kansen voor ondernemers die bereid zijn te investeren in relaties en die zich willen aanpassen aan een ander tempo. De stad groeit, de economie trekt aan en de expertise vanuit Nederland is welkom. Maar alleen als je het op de Spaanse manier aanpakt. Vergeet je agenda. Neem de tijd voor een lunch. Leer de mensen kennen. En accepteer dat succes hier niet komt van doordrammen, maar van geduld, humor en échte verbinding.