De mode-revolutie begint bij vrouwenrechten: JLabel in Indonesië

“Als je wacht tot de mode-industrie vanzelf eerlijk wordt, dan ben je nog wel even bezig. Verandering begint met durven doen, ook als het nog niet perfect is.”

Deze woorden van Janneke Honings raken de kern van internationaal ondernemen met impact in de fashion. Samen met Judith van der Wolde richtte ze JLabel op, een duurzaam damesmodemerk dat bewust produceert in ontwikkelingslanden. Hun missie? Rechtvaardigheid een creatieve vorm geven in een industrie die daar niet om bekendstaat.

De mode-industrie staat onder toenemende druk om transparanter en duurzamer te worden. Na de instorting van kledingfabriek Rana Plaza in Bangladesh in 2013 groeide het bewustzijn over arbeidsomstandigheden wereldwijd. Tegelijkertijd zoeken consumenten steeds vaker naar merken die hun waarden delen. Voor internationale ondernemers biedt deze verschuiving kansen, maar ook complexe uitdagingen bij het opzetten van ethische productieketens.

JLabel bewijst dat het mogelijk is om schoonheid en duurzaamheid te combineren. Hun verhaal onthult de praktische uitdagingen en morele dilemma’s waar ondernemers tegenaan lopen bij internationaal zakendoen met een missie. Het toont ook hoe twee voormalige juristen hun rechtvaardigheidsgevoel omzetten in een succesvol bedrijf dat actief is in zes landen.

In deze aflevering van Grenzeloos Ondernemen gaat presentator Folkert Tempelman in gesprek met Janneke en Judith. Ze delen openhartig hun ervaringen over het vinden van de juiste productielocaties, de zoektocht naar eerlijke fabrieken en de manier waarop ze transparantie inzetten als concurrentievoordeel.

Van Jakarta naar Groningen: het begin van een vriendschap

Het verhaal van JLabel begint in Jakarta. Daar ontmoetten Janneke en Judith elkaar tijdens een reis door Indonesië. Ze bleken allebei rechtenstudent in Groningen en woonden 200 meter van elkaar af. ,,We zijn niet voor niets rechten gaan studeren. Wij staan voor rechtvaardigheid,” vertelt Judith.

Hun juridische achtergrond vormde de basis voor hun ondernemersavontuur. Beiden werkten als advocaat, respectievelijk jurist mensenrechten, maar voelden de drang om te ondernemen. Toen Judith met haar gezin naar Jakarta verhuisde, zagen ze hun kans. ,,Een perfect moment bestaat waarschijnlijk niet. Je moet gewoon op een gegeven moment in het diepe springen en durven gaan.”

De keuze voor de mode industrie was bewust. ,,De mode industrie is niet rechtvaardig voor het allergrootste gedeelte,” legt Janneke uit. ,,Aan de kant van de producenten wordt het te goedkoop gemaakt. Mensen worden onderbetaald en werken in onveilige omstandigheden. Terwijl bedrijven in het westen daar rijk van worden.”

De zoektocht naar eerlijke productie: 40.000 fabrieken en vijf bezoeken

Het vinden van de juiste productiepartners bleek een uitdaging van formaat. India telt 40.000 kledingfabrieken. JLabel maakte eerst een selectie op basis van certificaten zoals GOTS Katoen en SA8000. Deze labels stellen eisen aan biologisch katoen, minimumlonen en werkomstandigheden.

Maar certificaten bleken niet genoeg. ,,Een fabriek met alle certificaten zegt nog niet per se iets over het gevoel wat jij daarbij hebt,” waarschuwt Judith. Ze bezochten uiteindelijk vijf fabrieken in India. ,,De eerste keer dat ik in India was en die fabrieken bezocht, was ik in shock. Ik dacht: als dit ethisch en eerlijk verantwoord is, hoe ziet de rest er dan uit?”

De doorslag gaf een fabriek die opgericht was door een vrouw en zich richtte op women empowerment. Daar krijgen kansarme vrouwen betaalde opleidingen om financieel onafhankelijk te worden. ,,Vrouwen krijgen maandverband als ze ongesteld zijn. Op het moment dat ze dat tegen ons zeggen, denk ik: dat is dus niet gebruikelijk,” realiseert Janneke zich.

Deze ervaringen brachten een belangrijk inzicht: certificaten zijn een startpunt, maar persoonlijke controle is onmisbaar. JLabel documenteerde hun zoektocht in de documentaire ‘Taking Justice’, waarin ze transparant tonen wat eerlijke productie voor hen betekent.

De praktijk: transparantie als concurrentievoordeel

JLabel kiest bewust voor een andere aanpak dan de meeste merken. Ze maken geen geheim van hun productieproces. ,,Het is eigenlijk je geheime recept. Als je dat weggeeft, dan kan iedereen daar zomaar heen zonder die moeite te hoeven doen,” erkent Judith. ,,Alleen wij vinden dat niet erg. Want dat zou betekenen dat onze fabriek klandizie krijgt.”

Hun kledingstukken dragen de namen van de vrouwen die ze maken. De makers zijn trots om hun werk terug te zien op Instagram. Deze persoonlijke verbinding past bij JLabels filosofie dat elk kledingstuk door ongeveer twintig mensen gemaakt wordt, met zestig mensen die er uiteindelijk mee bezig zijn geweest.

Lessen voor internationale ondernemers

Het JLabel-verhaal biedt concrete lessen voor ondernemers die internationaal willen ondernemen met impact. Eerst: doe je huiswerk grondig. Certificaten zijn een startpunt, maar vervangen nooit persoonlijke controle ter plaatse. ,,Kijk goed uit of de culturele waarden van zo’n land aansluiten op jouw wensen,” adviseert Judith.

Ten tweede: laat perfectionisme los. ,,Het werkt verlammend en zorgt ervoor dat je blijft wachten,” benadrukt Janneke. Babysteps werken beter dan wachten op het perfecte moment. Hun derde tip: transparantie kan een concurrentievoordeel zijn in plaats van een bedreiging.

Hun businessmodel kost wat het kost, zonder onderhandelen over de laatste cent. ,,Bij ons kost een product wat het kost. Als dat het voor jou waard is, dan is dat mooi.” Deze aanpak duurt langer om rendabel te worden, maar toont aan dat ethisch ondernemen mogelijk is.

Voor de toekomst ziet JLabel grote kansen. Ze willen groeien naar 200 winkels om meer impact te kunnen maken. ,,Hoe groter je als merk bent, hoe meer impact je op je productielocaties hebt. Dan kun je echt gaan kijken wat er nog meer moet veranderen.”

Hun verhaal bewijst dat ondernemers een verschil kunnen maken door bewuste keuzes. Het vraagt moed om anders te doen dan de concurrentie, maar biedt ook de kans om een positieve verandering in gang te zetten. Voor internationale ondernemers die impact willen maken, toont JLabel dat eerlijkheid en succes hand in hand kunnen gaan.